Tarihi Su Kemerlerinde Biyolojik Temizlik: Uzun Kemer ve Eğri Kemer

İstanbul’un su mühendisliği tarihinin en önemli şahitlerinden olan Uzun Kemer ve Eğri Kemer (Kavuk Kemer), asırlara meydan okuyan yapısal varlıklarını korumak adına hassas restorasyon süreçlerinden geçmektedir. Mimar Sinan tarafından 1554-1564 yılları arasında inşa edilen bu eşsiz tarihi yapıların restorasyon çalışmalarında, taş yüzeylerin zarar görmeden biyolojik kirlilikten arındırılması amacıyla Letoon sistem çözümlerinden biri olan Eco Strip Fungi tercih edilmiştir.

Açık hava koşullarına yüzyıllarca doğrudan maruz kalan tarihi taş yüzeylerde, zaman içinde nem ve çevresel faktörlere bağlı olarak yosun, alg ve liken gibi mikroorganizmalar oluşur. Bu biyolojik tabakalar yalnızca estetik açıdan olumsuz bir görüntü yaratmakla kalmaz, aynı zamanda taşın yapısına nüfuz ederek fiziksel bozulmaları hızlandırır.

Mimar Sinan'ın Mirası: Uzun Kemer ve Eğri Kemer

İstanbul'un Eyüpsultan ilçesi, Göktürk mahallesi sınırlarında konumlanan Uzun Kemer, Roma devrinden kalan temeller üzerine 1554-1564 yılları arasında inşa edilmiştir. Günümüzde ayakta kalan en uzun su kemeri unvanına sahip olan bu eser, kentin su yolları ağının en kritik düğüm noktalarından biridir.

Kemerburgaz mevkiinde bulunan ve yine aynı dönemde inşa edilen Eğri Kemer (Kavuk Kemer) ise, Bizans dönemine ait altyapıların Mimar Sinan'ın dikey mimari dehasıyla birleştiği bir diğer su mühendisliği şaheseridir. Her iki yapının da günümüze sağlıklı bir şekilde aktarılabilmesi için restorasyon aşamasında uygulanan yüzey temizleme teknikleri büyük önem taşımaktadır.

Eco Strip Fungi ile Ekolojik ve Hassas Temizlik

Tarihi taş ve mineral yüzeylerin temizliğinde, mekanik yöntemler veya aşındırıcı kimyasallar yüzey dokusuna ve tarihi patinaya geri dönülmez zararlar verebilir. Projede tercih edilen Eco Strip Fungi, yüzeydeki bakteri, yosun, mantar ve likenleri taşın yapısını bozmadan ortadan kaldıran özel bir formüle sahiptir.

Ürünün formülasyonu, uygulandığı yüzeyin fiziksel özelliklerini korurken çevresel biyolojik yıpranmaları en aza indirmek üzere tasarlanmıştır:

• Derinlemesine Biyolojik Arındırma: Doğal taş, beton ve tuğla yüzeylerde biriken yosun, alg, bakteri ve mantar oluşumlarını derinlemesine temizler.
• Doğaya ve İnsan Sağlığına Saygılı: Biyolojik olarak parçalanabilir yapısı sayesinde çevreye zarar vermez, tarihi dokunun etrafındaki doğal yaşama uyum sağlar.
• Hassas Yüzey Uyumlu: Yüzey dokusuna zarar vermeden, aşındırma yapmadan temizlik gerçekleştirir.
• Geniş Kullanım Alanı: Gözenekli mineral yüzeylerde yüksek nüfuz etme kabiliyetine sahiptir.

Restorasyonda Doğru Uygulama Adımları

Eco Strip Fungi, yüzeydeki mikroorganizmaların derinlemesine temizlenmesi için homojen bir şekilde uygulanır. Uygulama sonrasında tarihi taşın orijinal renk tonları ve dokusu zarar görmeden yeniden gün yüzüne çıkar.

Tarihi yapılardaki restorasyon çalışmalarının başarısı, kullanılan malzemelerin yapı fiziğiyle olan uyumuna bağlıdır. Ekolojik temizlik aşaması tamamlanan yüzeyler, sonraki koruma adımlarına hazır hale getirilerek yapıların ömrü uzatılır.